EXPO, dünyanın en büyük sosyal etkinliği olma özelliğini koruyan, düzenlendiği kenti ve ülkeyi insanlığın vitrinine çıkaran uluslararası bir organizasyondur. Türkiye Cumhuriyeti, 160 yıldır düzenlenen EXPO’lara düzenli olarak katılmıştır. Ülkemizin katılımı daima büyük takdir ve ilgiyle karşılanmış, ancak ülkemiz henüz hiçbir EXPO’ya ev sahipliği yapmamıştır.

 

BIE tarafından organize edilen EXPO’lar, yapıldığı kentin adıyla anılsa da devlet taahhüdünü gerektiren uluslararası organizasyonlardır. İzmir, 2015 EXPO’suna talip olmuş, 31 Mart 2008 tarihinde Paris’te yapılan oylamada İtalya’nın Milano kentiyle yarışmış ve yalnızca 21 oy farkla EXPO 2015 ev sahipliğini Milano’ya bırakmıştır. Daha önce altı kez aday olmuş, dört kez EXPO’ya ev sahipliği yapmış İtalya karşısında, Türkiye’nin aldığı oy sayısı küçümsenmeyecek bir başarı olarak kabul edilmiş ve 2020 EXPO’suna adaylık konusunda vazgeçilemeyecek bir kazanım olarak değerlendirilmiştir.

 

Ülkeler arasında barış temelli ilişkilerin kurulabilmesi için farklı kültürler ve toplumlar arasında anlayışın sağlanması gerekmektedir. Günümüzde, yerel gelişmelerin bile küresel etkileri olabilmektedir. Bu nedenle, uluslararası katılımı teşvik eden EXPO gibi platformlar, küresel toplumun her kesiminden (politikacılar, kuruluşlar, işletmeler, sivil toplum örgütleri) katılım sağlaması sebebiyle önem kazanmıştır. 

 

Dünya barışına öncülük eden bir devlet olarak Türkiye’nin EXPO’ya ev sahipliği yapması bu nedenle büyük bir tarihi fırsattır.

 

 

İzmir, EXPO ev sahipliğini fazlasıyla hak eden ve başarıyla üstesinden gelebilecek olan bir dünya kentidir.

 

1.EXPO 2020 İzmir, Doğu Akdeniz Bölgesi’nde düzenlenecek olan ilk EXPO olacaktır.

 

2. İzmir, Doğu’nun en batısı, Batı’nın en doğusudur. Bu özelliğiyle ülkeler ve kültürlerarası eşsiz bir köprü olacaktır.

 

3.İzmir, üç saatlik uçuş mesafesinde Orta Asya’dan Kuzey Afrika’ya, Orta Doğu’dan Avrupa’nın tamamına, toplam bir buçuk milyarlık bir nüfusa erişebilirlik sunan merkezi bir coğrafi konuma sahiptir.

 

4.İzmir, 8.500 yıllık tarihi, olağanüstü güzel doğası, senede ortalama üç yüz güneşli gün yaşatan iklimi, mükemmel plajları, güler yüzlü ve sıcakkanlı insanlarıyla ideal bir ev sahibidir. En çok yüz kilometrelik bir mesafede insanlığın en büyük tarihi mirası ve zenginliklerinden Efes ve Bergama, yine aynı yakınlıkta Çeşme, Alaçatı, Seferihisar, Urla ve Kuşadası gibi turistik merkezler bulunmaktadır.

 

5.İzmir farklı etnik kökenden halkları bir araya getiren, çok kültürlü, çok dinli ve laik yapısıyla EXPO için çok uygun bir coğrafyadır. Medeniyetler ve bölgeler arasında çatışmaların hüküm sürdüğü bir dünyada İzmir, bu özellikleriyle 21. yüzyılda dünya için “toplumsal barış modeli” rolü üstlenecektir.

 

6.İzmir, farklı kültür ve dinler arasında yüksek bir anlayış geliştirilmesi hedefini bir amaç olarak belirlemiştir. EXPO 2020’nin İzmir’de düzenlenmesi bu bağlama çok uygun düşecektir.

 

7.İzmir’de düzenlenecek EXPO etkinliğine milyonlarca ziyaretçi beklenmektedir. Bu durum, İzmir, Ege Bölgesi ve Kuzey Akdeniz için büyük ekonomik fırsatlar yaratacaktır. Sonuç olarak, bu bölgedeki olumlu etkiler sadece bölgeyle sınırlı kalmayacak, Karadeniz Havzası ve Kafkaslar’a kadar yayılacak bir fayda sağlayacaktır.

 

8.Tüm ülkelerin beklentilerini, geleneklerini ve deneyimlerini sergileyebilecekleri uygun bir platform olarak İzmir, ideal bir ev sahibi olacaktır.

 

9.BIE Yöneticileri ve özellikle Genel Sekreter Loscertales, 2010 Şanghay EXPO’sunun kapanış törenlerinde İzmir’in adaylığını desteklediğini ifade etmiştir. Valisinden yerel yöneticilerine, sivil toplum liderlerinden merkezi otorite temsilcilerine kadar tüm katılımcıların uyum içinde ve hep birlikte İzmir için hareket ediyor olmasının ve genel olarak İzmirlilerin projeye sahip çıkıyor olmasının projenin en önemli kazanımı olduğu belirtilmiştir.

 

10.EXPO 2015 adaylığı sürecinde İzmir’in bilinirliğini artıran ve Hükümet’in desteğini ortaya koyan çok sayıda girişimde bulunulmuştur:

 

•Kasım 2007’de yurdumuza gelen BIE İnceleme Heyeti, İzmir’in EXPO’ya ev sahipliği yapmasının son derece uygun olduğuna karar vermiştir.

 

•Paris’te BIE Genel Kurullarında toplam dört kez adaylık sunumları yapılmış, ikisine Sayın Cumhurbaşkanımız ve Dışişleri Bakanımız da katılmışlardır.

 

•İzmir’de BIE Delegelerinin katıldığı iki uluslararası sempozyum düzenlenmiş, Ekim 2007’de düzenlenen I. Sempozyum’da Sayın Başbakanımız, Şubat 2008’de düzenlenen 2. Sempozyum’da Sayın Cumhurbaşkanımız konukları misafir etmiştir ve sempozyumlara rekor düzeyde, 107 ülkeden katılım sağlanmıştır.

 

•Adaylık sürecinde, Paris’te büyük konserler ve yemek davetleri gerçekleştirilmiş, hükümetimizden üst düzey katılımlar sağlanmıştır.

 

•Aralarında CNN, BBC, Euronews, El Cezire, TV5’in de bulunduğu dünyaca ünlü TV kanallarında İzmir’in EXPO 2015 adaylığını duyuran reklam filmleri gösterilmiş, Time, Newsweek, L’Express, Challenge gibi dergiler ile International Herald Tribune, Le Figaro, Le Soir gibi gazetelerde ilanlar yayımlanmış, özel “İzmir” ekleri çıkarılmıştır.

 

•Adaylığımıza destek sağlamak için BIE üyesi ülkelere Cumhurbaşkanımızın, Başbakanımızın ve Dışişleri Bakanımızın destek talebini içeren mektupları Dış Temsilciliklerimiz aracılığıyla muhataplarına iletilmiş, ayrıca BIE üyesi 110 ülke ziyaret edilmiştir.

 

•İzmir’in EXPO 2020 adaylık sürecine EXPO 2015 oylamasının kazanılamamasıyla birlikte başlanmıştır. Adaylık sürecinde elde edilen sinerjinin kaybolmaması için Haziran 2008’de İzmirli kanaat önderlerinin katılımıyla bir Arama Karar Konferansı düzenlenmiştir. İzmir Başkanlar Kurulu, 2008’de İzmir’in EXPO 2020 adaylığı için en kısa zamanda çalışmalara başlanmasına karar vermiştir.